List przewozowy CMR w krajowym przewozie towarów – czy oznacza stosowanie Konwencji CMR do przewozów krajowych?

Zafrapowała mnie ostatnio taka historia. Jeden z klientów przyniósł mi akta sprawy, w której sam wniósł pozew o zapłatę, sąd wydał nakaz zapłaty, jego przeciwnik skutecznie wniósł sprzeciw a mój klient został zobowiązany przez sąd do wniesienia pisma przygotowawczego celem ustosunkowania się do sprzeciwu od nakazu zapłaty i podniesienia wszystkich twierdzeń i dowodów pod rygorem utraty prawa do powołania ich w terminie późniejszym.

Historia jakich wiele i pewnie uznałabym samą sprawę za zbyt oczywistą do opisania na blogu, gdyby nie pomysłowość przeciwnika mojego klienta, którą uznałam za wartą opisania.

Mojemu klientowi zlecono wykonanie drogowego przewozu krajowego towaru. Po podstawieniu się na załadunek i po załadowaniu towarów kierowca odebrał list przewozowy, podpisał i ruszył w trasę. Na rozładunku wszystko przebiegło bez zarzutu.

Na etapie postępowania sądowego problemem dla kontrahenta mojego przewoźnika (nazywajmy go tu zgodnie z rolą jaką pełnił w przewozie – nadawcą) stał się list przewozowy, który przybrał formę nie listu krajowego lecz został wystawiony na druku listu przewozowego CMR.

Z tego faktu nadawca w postępowaniu sądowym usiłował dowieść, iż sprawa powinna podlegać przepisom konwencji CMR, a mój klient naruszył swoje obowiązki, bo nie posiada licencji  na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego towarów.

Można zapytać, co ma piernik do wiatraka?

I chociaż argumentacja nadawcy była dosyć kuriozalna, również w tym zakresie, iż Konwencja CMR a licencje to dwie różne historie, dla bezpieczeństwa mojego klienta sprawa wymagała wywodu na temat tego, czy sam list przewozowy CMR towarzyszący przesyłce oznacza, że strony umowy krajowego przewozu drogowego towaru zdecydowały, iż do ich umowy przewozu krajowego znajdzie zastosowanie Konwencja CMR.

Pamiętając o tym, że list przewozowy stanowi wyłącznie dowód na okoliczność treści umowy przewozu powstaje pytanie, czy strony mogą podjąć decyzję, iż do ich umowy o krajowy drogowy przewóz towarów stosować będzie się przepisy Konwencji CMR i czy taki wybór będzie skuteczny?

Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 Konwencję CMR stosuje się do wszelkiej umowy o zarobkowy przewóz drogowy towarów pojazdami, niezależnie od miejsca zamieszkania i przynależności państwowej stron, jeżeli miejsce przyjęcia przesyłki do przewozu i miejsca przewidziane dla jej dostawy, stosownie do ich oznaczenia w umowie, znajdują się w dwóch różnych krajach, z których przynajmniej jeden jest krajem umawiającym się, a więc do międzynarodowego drogowego przewozu towarów.

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 prawa przewozowego prawo przewozowe reguluje przewóz osób i rzeczy, wykonywany odpłatnie na podstawie umowy, przez uprawnionych do tego przewoźników, z wyjątkiem transportu morskiego, lotniczego i konnego.

W mojej ocenie, chociaż Konwencja CMR jako ratyfikowana umowa międzynarodowa jest częścią polskiego porządku prawnego, strony nie mogą stosować jej przepisów do krajowego przewozu drogowego towarów. Pamiętać należy, iż przepisy polskiej ustawy prawo przewozowe mają charakter bezwzględnie obowiązujący, oznacza to, iż ich stosowanie jest obligatoryjne, a strony umowy przewozu nie mogą w sposób dowolny zmieniać ich treści.

Każde więc ułożenie przez strony umowy przewozu w sposób niezgodny z prawem przewozowym skutkować będzie nieważnością takich zapisów, a ocena sposobu wykonania umowy przez strony zawsze następować będzie w oparciu o regulację polskiej ustawy.

Niezależnie od tego, czy w umowie przewozu (czy to w odrębnie przygotowanej umowie czy w zleceniu transportowym) postanowimy, że do umowy tej znajdą zastosowanie przepisy Konwencji CMR, czy też do treści umowy przeniesiemy przepis za przepisem postanowienia Konwencji CMR lub też przesyłce w przewozie krajowym towarzyszyć będzie list przewozowy wystawiony na druku CMR, taki zabieg nie będzie oznaczał, iż zastosowanie prawa przewozowego będzie wyłączone.

Pamiętać należy, iż cechą przepisów prawa przewozowego jest ich bezwzględne obowiązywanie – oznacza to, że niezależnie od tego, jak chcemy uregulować umowę krajowego drogowego przewozu przesyłek, jej treść nie może stać w sprzeczności z regulacją ustawową, gdyż każde postanowienie niezgodne z ustawą będzie bezwzględnie nieważne.

Jeśli masz ochotę otrzymywać mój newsletter zapisz się:-)

 [wysija_form id=”1″]